ในกรณีที่ฝ่ายชายเป็นหมันคือไม่มีตัวอสุจิออกมาในน้ำเชื้อที่หลั่งออกมาเลย ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจาก การอุดตันของท่อนำอสุจิ หรือไม่มีท่อนำอสุจิมาตั้งแต่กำเนิด หรือมีปัญหาของการหลั่ง หรือตัวอสุจิที่หลั่งออกมา ตายหมดหรือมีการอักเสบของอัณฑะเนื่องจากเชื้อไวรัสคางทูมหรืออื่นๆ ในอดีตผู้ประสบปัญหาดังกล่าวจะไม่ สามารถมีบุตรของตนเองได้ นอกจากจะใช้อสุจิจากน้ำเชื้อของผู้บริจาคเท่านั้น แต่ในปัจจุบันด้วยเทคโนโลยี่และ วิวัฒนาการที่ล้ำสมัยยิ่ง สามารถช่วยให้ฝ่ายชายที่ประสบปัญหาเหล่านี้สามารถมีบุตรของตนเองได้ โดยการใช้ เข็มเจาะดูดเอาอสุจิจากท่อนำอสุจิส่วนต้น (ในกรณีที่ยังมีท่ออสุจิอยู่ ) ( PESA ) หรือโดยการตัดชิ้นเนื้อที่อัณฑะเพียงเล็กน้อยมาบดหาตัวอสุจิ ( TESE ) ซึ่งส่วนใหญ่พบว่ามักจะยังมีการสร้างตัวอสุจิอยู่ จากนั้นนำอสุจิที่พบมาทำวิธีอิ๊กซี่ได้

วิธีการนี้ฝ่ายหญิงก็ต้องได้รับการกระตุ้นรังไข่ให้มีการเจริญเติบโตของไข่หลายๆใบ เมื่อถึงวันที่แพทย์ นัดให้ฝ่ายหญิงมาทำการเจาะเก็บไข่ ก็จะนัดฝ่ายชายมาเพื่อรับการตัดชิ้นเนื้อจากลูกอัณฑะ ซึ่งการตัดชิ้นเนื้อนั้น ใช้เวลาเพียงเล็กน้อย แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ให้ แล้วตัดผิวหนังส่วนที่หุ้มลูกอัณฑะเปิดออกเพียงเล็กๆไม่เกิน 0.5 ซม. จากนั้นจะตัดชิ้นเนื้อภายในออกมาเล็กน้อย ส่งห้องปฏิบัติการซึ่งจะทำการตรวจดูว่ามีตัวอสุจิอยู่บ้าง หรือไม่ ถ้าพบก็จะนำอสุจินั้นไปใช้ในการทำอิ๊กซี่ต่อไปอัตราการปฏิสนธิจากวิธีนี้ประมาณ 70 - 80 %อัตราการตั้งครรภ์ประมาณ 30 - 40 %

ฝ่ายชายที่เป็นหมันก็สามารถมีบุตรได้ โดยอาศัยความก้าวหน้าทางการแพทย์ ด้วยการใช้เทคนิคการผ่าตัดหลายวิธีที่ถูกพัฒนาขึ้นมาในปัจจุบันเพื่อนำอสุจิออกมาจากอัณฑะหรือส่วนอื่นๆในท่อทางเดินของอสุจิ  มีมีวิธีการดังต่อไปนี้

PESA ( Percutaneous Epididymal Sperm Aspiration) คือ การใช้เข็ม แทงผ่านผิวหนังบริเวณอัณฑะเข้าไปในท่อพักน้ำเชื้อ แล้วดูดตัวอสุจิออกมา  เมื่อพบ ตัวอสุจิ แล้วก็จะนำเอามาเจาะใส่ ไข่ เพียงตัวเดียวโดยใช้เครื่องมือพิเศษ (Micromanipulator) เรียกวิธีนี้ว่า  ICSI (Intracytoplasmic  sperm injection) ต่อไป

TESE (Testicular Epididymal Sperm Extraction ) คือการผ่าตัดเอาเนื้ออัณฑะออกมาเป็นชิ้นเล็ก ๆ แล้วแยกตัวอสุจิที่อยู่ในเนื้ออัณฑะ ออกมา จากนั้นก็นำไปทำ ICSI ต่อไป

TESA (Testicular Sperm Aspiration) คือ การใช้เข็มแทงผ่านผิวหนังบริเวณอัณฑะเข้าไปในลูกอัณฑะ แล้วดูดตัวอสุจิออกมา

MESA (Microsurgical Epiddymal Sperm Aspiration) คือ การผ่าตัดเข้าไปหาท่อพักน้ำเชื้อส่วน epididymis แล้วจึงใช้เข็มแทงเข้าไป และดูดตัวอสุจิออกมา

โดยทั่วไปแล้วการผ่าตัดนำอสุจิออกมานั้นถือ ว่าเป็นกระบวนการที่ปลอดภัย และช่วยให้ผู้มีบุตรยากมีความหวังและทางเลือกมากขึ้นในการรักษา จากข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบันพบว่าการผ่าตัดนำอสุจิออกมาด้วยวิธีการ ต่างๆดังกล่าวมาแล้วนั้นอัตราความผิดปกติและพิการของทารกไม่แตกต่างจากอัตราความผิดปกติที่พบในประชากรทั่วไป

ทั้งหมดนี้จำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยีขั้นพื้นฐานสนับสนุน คือ การปฏิสนธินอกร่างกาย(ICSI) และการเลี้ยงตัวอ่อน (culture) รวมทั้งความชำนาญในการยิงอสุจิเข้าเซลล์ไข่ (ICSI)

" สำหรับประเทศไทย มีการทำ "เทเซ่/อิ๊กซี่ (TESE/ICSI)" สำเร็จเป็นครั้งแรกโดย  พล.ต.ท.นายแพทย์ จงเจตน์ อาวเจนพงษ์ ประกาศอย่างเป็นทางการ เมื่อ เดือนมีนาคม พ.ศ.2539 ทารกที่ได้เป็นทารกคู่แฝด แข็งแรง สมบูรณ์ดี "

เอกสารอ้างอิง

1.Steven Fleming,PhD. การเก็บอสุจิโดยการผ่าตัด.  ใน :ธีระพร วุฒยวนิช,บรรณาธิการ.เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์.   2546; หน้า 127-36

2.ดร.พรภิมล    ตั้งชัยสิน.การฉีดตัวอสุจิเข้าไข่(อิ๊กซี่)  ใน :ธีระพร วุฒยวนิช,บรรณาธิการ.เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์.2546; หน้า 113-4